GitLab vừa công bố một bước ngoặt quan trọng mà họ gọi là "Act 2" (Hồi 2). Đằng sau những thuật ngữ hào nhoáng về "kỷ nguyên Agentic" (kỷ nguyên của các tác nhân AI tự trị) là một thực tế khắc nghiệt: tái cấu trúc nhân sự, thu hẹp quy mô hoạt động tại 30% quốc gia và đặc biệt là việc khai tử bộ giá trị cốt lõi CREDIT đã làm nên tên tuổi của công ty này.
Khi AI là "phao cứu sinh" cho đợt sa thải
Trong bức thư gửi khách hàng và nhà đầu tư, CEO Sid Sijbrandij không ngần ngại khẳng định rằng GitLab đang thực hiện các quyết định cấu trúc và chiến lược để đón đầu cơ hội lớn nhất trong lịch sử công ty. Tuy nhiên, cộng đồng công nghệ lại nhìn nhận đây là một màn kịch "bình mới rượu cũ" để xoa dịu các nhà đầu tư trong bối cảnh giá cổ phiếu không mấy khả quan.
"Kỷ nguyên Agentic mang lại cho GitLab cơ hội lớn nhất trong lịch sử... Chúng tôi đang thực hiện các quyết định về cấu trúc và chiến lược để đáp ứng điều đó." - Sid Sijbrandij, CEO GitLab.
Quá trình "tái cấu trúc" này bao gồm một cửa sổ tự nguyện thôi việc (voluntary separation), một cách làm mà nhiều người cho rằng là thiếu quyết đoán, đẩy sự lo âu về phía nhân viên trong nhiều tuần tới.
Khai tử CREDIT: Hiệu suất trên hết, con người xếp sau
Thay đổi gây tranh cãi nhất có lẽ là việc GitLab âm thầm thay thế bộ giá trị CREDIT (Collaboration - Cộng tác, Results - Kết quả, Efficiency - Hiệu quả, Diversity - Đa dạng, Iteration - Lặp lại, Transparency - Minh bạch) bằng các nguyên tắc vận hành mới: "Tốc độ đi đôi với Chất lượng" (Speed with Quality), "Tư duy làm chủ" (Ownership Mindset) và "Kết quả của khách hàng" (Customer Outcomes).
Sự biến mất của DEI (Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập) trong bộ giá trị mới đã vấp phải sự chỉ trích dữ dội từ cộng đồng. Nhiều ý kiến cho rằng GitLab đang quay lưng lại với những giá trị nhân văn để chạy theo lợi nhuận thuần túy và hiệu suất máy móc.
"Các giá trị CREDIT cũ của họ: Cộng tác, Kết quả cho Khách hàng, Hiệu quả, Đa dạng, Hòa nhập & Thuộc về, Lặp lại và Minh bạch. Giá trị mới: Tốc độ với Chất lượng, Tư duy Sở hữu, Kết quả Khách hàng. Nói cách khác, làm việc chăm chỉ hơn, không phải thông minh hơn, và không còn DEI nữa." - Bình luận từ người dùng @Animats trên Hacker News.
Tái định nghĩa Git cho... máy móc
Tham vọng của GitLab không chỉ dừng lại ở việc tích hợp AI. Họ tuyên bố đang tái cấu trúc lại hạ tầng cơ bản để xử lý khối lượng công việc ở quy mô máy móc. Khi các "Agent" (tác nhân AI) có khả năng mở hàng loạt Merge Request, chạy Pipeline liên tục và đẩy code với tốc độ mà con người không thể theo kịp, GitLab cho rằng bản thân giao thức Git hiện tại là một rào cản.
"Bản thân Git không được thiết kế cho tải trọng đó... Git đang được tái thiết kế cho quy mô máy móc. Cấu trúc nguyên khối đang nhường chỗ cho các dịch vụ hiện đại, ưu tiên API, có khả năng tùy biến." - Trích thông báo của GitLab.
Quan điểm này khiến giới kỹ sư lo ngại về một tương lai nơi con người trở thành "công dân hạng hai" trên chính nền tảng lập trình. Việc để AI tự lập kế hoạch, viết mã, đánh giá và triển khai mà không có sự kiểm soát chặt chẽ của con người bị coi là một canh bạc mạo hiểm đối với độ tin cậy của phần mềm.
Lối thoát nào cho người dùng?
Trong khi GitHub cũng đang bị chỉ trích vì quá phụ thuộc vào các công cụ AI của Microsoft, GitLab lẽ ra đã có thể trở thành một "cảng tránh bão" an toàn cho những người tìm kiếm sự ổn định và giá trị con người. Thay vào đó, họ lại chọn cách đi theo con đường tương tự, thậm chí quyết liệt hơn trong việc loại bỏ các rào cản nhân sự.
Nhiều người dùng đã bắt đầu bày tỏ ý định chuyển sang các lựa chọn thay thế mã nguồn mở và "sạch bóng AI" như Forgejo hay Gitea. Sự hoài nghi về "AI slop" (rác AI) và sự mất niềm tin vào lộ trình sản phẩm đang đẩy GitLab vào một vị thế bấp bênh, dù họ luôn khẳng định đây là "bước đi táo bạo để dẫn đầu thị trường".
Kết thúc "Hồi 1" với tư cách là một biểu tượng của văn hóa làm việc từ xa và minh bạch, "Hồi 2" của GitLab đang mở ra với nhiều dấu hỏi hơn là lời giải đáp. Liệu máy móc có thể thay thế hoàn toàn sự sáng tạo và trách nhiệm của con người, hay đây chỉ là một nỗ lực tuyệt vọng để duy trì giá trị vốn hóa trên thị trường chứng khoán?