Mark Zuckerberg một lần nữa chứng minh rằng "Năm của hiệu suất" (Year of Efficiency) không phải là một khẩu hiệu tạm thời, mà là một cuộc thanh trừng kéo dài và tàn nhẫn. Meta vừa chính thức thông báo cắt giảm thêm 10% lực lượng lao động, đẩy hàng ngàn kỹ sư và nhân viên vào tình trạng thất nghiệp giữa lúc cơn sốt AI đang ở đỉnh điểm. Điều trớ trêu là chính sự thành công trong việc tích hợp AI lại đang trở thành lý do để công ty "tinh giản" bộ máy.
Quyết định này không chỉ đơn thuần là bài toán nhân sự, mà là hệ quả của một sự chuyển dịch dòng vốn khốc liệt. Trong khi Meta đang đổ hàng tỷ USD vào các trung tâm dữ liệu và chip xử lý để chạy đua với OpenAI và Google, nguồn lực vận hành (operating money) đang bị hút cạn. Một quan điểm sắc bén trên diễn đàn công nghệ đã chỉ ra sự thật phũ phàng này:
"Những đợt sa thải hàng loạt này đang xảy ra không phải vì AI đang làm công việc họ từng làm, mà vì chi phí vốn (capex) đang hút cạn toàn bộ tiền vận hành từ khắp nơi. Các công ty có thể buộc phải thay thế một số nhân viên bị sa thải bằng AI (trong mức có thể), nhưng đó là kết quả chứ không phải nguyên nhân."
Sự bất ổn này đang tạo ra một "nghịch lý kẻ sống sót" trong nội bộ Meta. Những người ở lại không cảm thấy may mắn, mà thay vào đó là sự xói mòn về văn hóa và lòng trung thành. Một cựu nhân viên Meta chia sẻ về sự mệt mỏi sau nhiều vòng cắt giảm:
"Tôi đã vượt qua cả ba vòng sa thải, nhưng tôi đã thấy nhiều đồng nghiệp tuyệt vời (một số đã làm việc hơn 10 năm) bị cho thôi việc. Sau quá nhiều lần tái cấu trúc, tôi đã chịu đủ và từ chức. Nó đơn giản là không đáng (tất cả những sự bất định đó, mọi người không hạnh phúc, cuộc đua Hunger Games để có được đánh giá tốt, v.v.)."
Câu hỏi lớn đặt ra là: Meta đang thực sự trở nên hiệu quả hơn, hay chỉ đơn giản là đang thừa nhận thất bại của những dự án tỷ đô như Metaverse? Việc cắt giảm nhân sự dường như là cách nhanh nhất để làm đẹp báo cáo tài chính và đẩy giá cổ phiếu lên cao trong ngắn hạn, bất chấp những thiệt hại về mặt dài hạn đối với khả năng sáng tạo.
Một lập luận khác cho rằng các công ty công nghệ lớn đang rơi vào tình trạng "sốc hiệu suất" do AI mang lại. Khi một lập trình viên có thể làm việc hiệu quả gấp đôi nhờ các công cụ AI, các công ty đột nhiên thấy mình thừa thãi nhân lực nếu không tìm ra được khối lượng công việc mới tương đương:
"Facebook, Amazon và Google đã có số lượng nhân viên đi ngang kể từ năm 2022, và đợt sa thải này sẽ đưa quy mô của Facebook trở lại mức năm 2021."
Meta có thể tuyên bố rằng họ đang chuẩn bị cho một tương lai tinh gọn và thông minh hơn, nhưng đối với thế giới bên ngoài, đây giống như một lời thú nhận về sự quản lý yếu kém trong giai đoạn tăng trưởng nóng. Khi Mark Zuckerberg nói rằng ông "chịu hoàn toàn trách nhiệm", nhưng người thực sự phải trả giá lại là những nhân viên đã cống hiến hàng thập kỷ, thì khái niệm "hiệu suất" của Meta rõ ràng mang một màu sắc lạnh lùng và đậm tính cơ hội.