Trang chủ

Bỉ 'quay xe' với điện hạt nhân: Khi an ninh năng lượng đánh bại nỗi sợ phóng xạ

2026-05-04

Sau nhiều thập kỷ tranh cãi gay gắt và những cam kết về một tương lai không hạt nhân, Bỉ đã chính thức chọn con đường ngược lại. Thủ tướng Bart De Wever vừa tuyên bố quốc gia này sẽ dừng việc tháo dỡ các nhà máy điện hạt nhân hiện có, đồng thời bước vào đàm phán với tập đoàn ENGIE để quốc hữu hóa toàn bộ hạm đội lò phản ứng. Đây là một bước đi mang tính bước ngoặt, cho thấy các quốc gia châu Âu đang phải tái định nghĩa lại khái niệm "năng lượng bền vững" dưới áp lực của thực tế địa chính trị.

belgium nuclear power plant cooling tower

Quyết định này là lời thừa nhận gián tiếp rằng các nguồn năng lượng tái tạo như gió và mặt trời vẫn chưa đủ sức gánh vác nhu cầu của một nền công nghiệp nặng. Việc phụ thuộc quá mức vào khí đốt nhập khẩu – đặc biệt là sau cuộc xung đột Nga-Ukraine – đã đẩy Bỉ vào thế kẹt. Thủ tướng De Wever đã khẳng định quan điểm của chính phủ trên mạng xã hội X:

"Chính phủ này lựa chọn năng lượng an toàn, giá cả phải chăng và bền vững. Với sự ít phụ thuộc hơn vào nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch và quyền kiểm soát nhiều hơn đối với nguồn cung của chính chúng ta."

Tuy nhiên, "canh bạc" hạt nhân của Bỉ không phải là không có rủi ro. Các lò phản ứng tại Doel và Tihange đã hoạt động từ những năm 1970 và 1980, với nhiều báo cáo về các vết nứt trên vỏ lò và tình trạng thiếu bảo trì trong nhiều năm do kế hoạch đóng cửa đã định sẵn. Việc vận hành trở lại hoặc kéo dài tuổi thọ của các thiết bị "lão hóa" này đòi hỏi một khoản đầu tư khổng lồ và sự giám sát kỹ thuật cực kỳ nghiêm ngặt.

Về phía nhà vận hành, ENGIE đã ký một thư ý định với chính phủ Bỉ về các cuộc đàm phán độc quyền. Thỏa thuận này bao gồm:

"Khả năng mua lại toàn bộ hạm đội hạt nhân gồm bảy lò phản ứng, nhân sự liên quan, tất cả các công ty con hạt nhân, cũng như tất cả các tài sản và nợ liên quan, bao gồm cả các nghĩa vụ tháo dỡ và dỡ bỏ."

nuclear reactor control room energy security

Dù vấp phải sự phản đối từ các tổ chức môi trường lo ngại về rác thải hạt nhân và an toàn vận hành, nhưng không thể phủ nhận rằng điện hạt nhân đang cung cấp tới 10% điện năng ổn định cho nhiều khu vực tại châu Âu. Những người ủng hộ cho rằng việc tháo dỡ một cơ sở hạt nhân đang hoạt động bình thường giữa cuộc khủng hoảng năng lượng là một hành động "điên rồ về mặt chính sách".

Cuộc tranh luận tại Bỉ là hình ảnh thu nhỏ của bài toán năng lượng toàn cầu: Chúng ta chọn an toàn tuyệt đối từ hạt nhân nhưng chấp nhận bất ổn từ nguồn cung hóa thạch, hay chọn sự tự chủ hạt nhân với những rủi ro tiềm tàng? Với Bỉ, câu trả lời hiện tại là sự sống còn của lưới điện quốc gia quan trọng hơn những lời hứa về một tương lai xanh lý tưởng nhưng chưa định hình.

Belgium Nuclear Energy Energy Security EU Sustainability